را تشكيل مىدهد بيان مىكند ، نخست روى سخن را به پيامبر اسلام ص كرده مىفرمايد : « بنا بر اين از كافران اطاعت مكن » ( * ( فَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ ) * ) . در هيچ قدم راه سازش با انحرافات آنها را پيش مگير كه سازشكارى با منحرفان ، آفت دعوت به سوى خدا است ، در برابر آنها محكم بايست و به اصلاح آنها بكوش ، ولى مراقب باش ابدا تسليم هوسها و خرافات آنها نشوى . و اما دستور دوم اينكه « به وسيله قرآن با آنها جهاد بزرگى كن » ( * ( وَجاهِدْهُمْ بِه جِهاداً كَبِيراً ) * ) . جهادى بزرگ به عظمت رسالتت ، و به عظمت جهاد تمام پيامبران پيشين ، جهادى كه تمام ابعاد روح و فكر مردم را در بر گيرد و جنبه‌هاى مادى و معنوى را شامل شود . بدون شك منظور از جهاد در اين مورد جهاد فكرى و فرهنگى و تبليغاتى است ، نه جهاد مسلحانه ، چرا كه اين سوره مكى است و مىدانيم دستور جهاد مسلحانه در مكه نازل نشده بود . و به گفته مرحوم « طبرسى » در مجمع البيان اين آيه دليل روشنى است بر اينكه جهاد فكرى و تبليغاتى در برابر وسوسه‌هاى گمراهان و دشمنان حق از بزرگترين جهادها است ، و حتى ممكن است حديث معروف پيامبر ص : رجعنا من الجهاد الاصغر الى الجهاد الاكبر : « ما از جهاد كوچك به سوى جهاد بزرگ بازگشتيم » اشاره به همين جهاد و عظمت كار دانشمندان و علما در تبليغ دين باشد » . اين تعبير عظمت مقام قرآن را نيز بازگو مىكند ، چرا كه وسيله اى است براى اين جهاد كبير ، و سلاحى است برنده ، كه قدرت بيان و استدلال و تاثير عميق و جاذبيتش ما فوق تصور و قدرت انسانها است . وسيله مؤثرى است به درخشندگى آفتاب و روشنايى روز ، به آرامبخشى پرده‌هاى شب ، به حركت آفرينى بادها ، به عظمت ابرها و به حياتبخشى قطره هاى